Hoe verzorg ik mijn leren schoenen?

Introductie

Schoenen verzorgen. Sommigen nemen dit heel serieus, anderen stellen het net iets te vaak uit. En toegegeven: er zijn leukere dingen dan schoenen schoonmaken. Woeste wandelingen maken bijvoorbeeld. Of over rotsen klauteren, bergen beklimmen, hardlopen of trailrunnen.  Oftewel, je schoenen drágen. Toch kan wat liefde voor je schoenen veel uitmaken. Goed onderhouden schoenen houden je voeten langer warm en droog, zien er langer mooi uit en blijven langer fijn zitten.

Hoe je je schoenen verzorgt hangt af van een aantal factoren. Het belangrijkste is het materiaal. Sommige materialen hebben nauwelijks verzorging nodig, zoals veel synthetische stoffen. Andere materialen, zoals leer, vragen juist om voeding om soepel en sterk te blijven. Zonder voeding droogt leer namelijk uit en kan het gaan scheuren. Daarnaast speelt gebruik een grote rol. Worden ze intensief gebruikt, worden ze vaak nat of vies? Sommige schoenen moeten noodweer, scherpe rotsen en modderpoelen kunnen trotseren. Anderen brengen hun leventjes door op keurige vloeren en stoepen, en vinden zelfs een aangeharkt tuinpaadje al een groot avontuur. Hoe meer schoenen meemaken, hoe meer verzorging ze meestal nodig hebben.

Globaal stappenplan

Schoonmaken

Goed onderhoud begint altijd met schoonmaken. Voor je aan de slag gaat met impregnerende sprays of voedende smeersels, is het dus noodzakelijk je schoenen te ontdoen van vuil. Aangekoekte stof, zand en modder kunnen gaan werken als schuurpapier en kan het materiaal langzaam beschadigen. Met elke stap ontstaat er wrijving tussen de deeltjes en het schoenmateriaal, vooral op de punten waar de schoenen plooien tijdens het lopen. Daarnaast kunnen poriën verstopt raden door vuil, waardoor schoenen minder goed ademen.

We raden aan om vóór je begint met het schoonmaken van het bovenwerk, de veters te verwijderen. Deze kan je eventueel even wassen in een klein sopje. De zolen kan je reinigen met een harde borstel en wat schoonmaakmiddel, zoals de Hey Sneaker Cleaner.

Verzorgingsproducten

Na het schoonmaken komt eventueel de volgende stap: beschermen of voeden. Niet elk materiaal heeft dit nodig, maar bij sommige schoenen maakt het een groot verschil. Welke producten geschikt zijn, hangt volledig af van het materiaal van het bovenwerk. Hieronder behandelen we per materiaalsoort hoe je de verschillende materialen schoon kan maken en welke verzorgingsproducten gewenst zijn.

Hoe vaak behandelen?

Hoe vaker en langer de schoenen nat of vuil worden, hoe vaker ze behandeling nodig hebben. Schoenen die niet gebruikt worden hebben aan twee onderhoudsbeurten per jaar waarschijnlijk genoeg om uitdroging te voorkomen. Schoenen die intensief gebruikt worden hebben meer onderhoud nodig, bijvoorbeeld maandelijks. Als het bovenwerk er dof of droog gaat uitzien, kan het waarschijnlijk een onderhoudsbeurt gebruiken.

Leer

Er bestaan veel verschillende soorten leer, met ieder een andere uitstraling. Het ene leersoort heeft een wat luxere uitstraling, zoals glad leer, en het andere leersoort ziet er wat stoerder en geleefd uit. Wat alle leersoorten gemeen hebben, is dat ze natuurlijke oliën bevatten. Deze oliën houden het leer waterafstotend en soepel. Door gebruik en weersinvloeden neemt dit af, waardoor onderhoud belangrijk is.

Glad leer

Glad leer wordt gemaakt van de bovenste laag van een dierenhuid. Deze laag is stevig, duurzaam en bevat de dichtste vezels. Dit zorgt ervoor dat het leer weinig poreus is. Meestal is glad leer gepolijst en soms ook geperst of gecoat om een strakke, gladde afwerking te krijgen. Glad leer is relatief makkelijk in onderhoud, maar heeft wel met regelmaat wat aandacht nodig om soepel en weerbestendig te blijven.

• Gebruik een zachte, licht vochtige doek en eventueel een zachte borstel om het vuil van de schoenen te verwijderen. Als de zool is vast gestikt aan het bovenwerk, kan je indien nodig het vuil van de stiknaad verwijderen, bijvoorbeeld met een tandenborstel.

• Zitten er vlekken op de schoenen die er met bovenstaande methode niet afgaan? Gebruik dan een mild schoonmaakmiddel dat geschikt is voor leer, zoals de Grangers Footwear + Gear Cleaner. Breng het middel aan op de vlek, laat het even intrekken, en verwijder het met een vochtige doek.

• Laat de schoenen aan de lucht drogen en vermijd daarbij direct zonlicht of hittebronnen zoals radiatoren.

Je kan glad leer behandelen met twee verschillende middelen: wax, dat een beschermend laagje aanbrengt, of een conditioner. Conditioner bestaat uit oliën die het leer ‘voeden’; ze dringen in het leer door en herstellen het natuurlijke oliegehalte. De verschillende soorten wax in ons assortiment zijn allemaal twee-in-een: een combinatie van wax én conditioner. De wax-behandeling is dus voldoende; je hoeft daarnaast niet óók nog een conditioner te gebruiken. Sommige soorten wax zijn speciaal samengesteld om de waterdichtheid te verhogen, zoals Granger’s Waterproofing Wax. Deze wax is dus ideaal als je je schoenen ook tijdens kleine regenbuitjes wil kunnen dragen. Sommigen behandelen de schoenen hierna óók nog met impregneerspray, maar dit is niet nodig en kan zelfs averechts werken, omdat de wax en de spray in combinatie met elkaar minder goed werken.

• Afbeeldingen van de verschillende waxen in ons assortiment

• Leer kan donkerder worden door behandeling met wax. Behandel bij twijfel eerst een onopvallend plekje om het effect te zien. Om verkleuring te voorkomen kan je een spray in plaats van wax gebruiken, volg hiervoor de instructies voor het onderhoud van nubuck.

• Breng met een schone doek de wax dun aan op de schoenen.

• Behandel ook de stiknaden, inclusief de eventuele stiknaad van de zool.

• Breng voor het beste resultaat twee tot drie dunne lagen aan, en laat de schoenen tussen de lagen door drogen.

Nubuck en suède

Nubuck en suède hebben allebei een fluweelachtige structuur. Deze wordt gevormd door de vezels van de dierenhuid, die bloot liggen. Nubuck bestaat, net als glad leer, uit de toplaag van de huid, maar bij nubuck is deze licht opgeruwd. Nubuck is zachter dan glad leer en ademt beter, maar is minder waterbestendig en verliest sneller zijn kleur door blootstelling aan zonlicht. Suède wordt gemaakt van de binnenste, onderliggende lagen van de huid, meestal de lagen die overblijven nadat de bovenste laag is verwijderd. Hierdoor heeft suède een zachtere, minder dichte vezelstructuur, waardoor het kwetsbaarder is dan glad leer of nubuck.

Schoonmaken

Het schoonmaken van nubuck- en suède schoenen vereist een voorzichtige aanpak om de delicate structuur en uitstraling van het materiaal te behouden. Probeer eerst om al het vuil te verwijderen zonder de schoenen nat te maken, aangezien nubuck en suède gevoelig zijn voor vocht en de structuur uiterlijk kan veranderen.

• Zorg ervoor dat de schoenen droog zijn voordat je begint. Gebruik een zachte borstel of een speciaal suèdeborstel om stof, modder of droog vuil voorzichtig weg te vegen. Werk altijd in dezelfde richting van de vezels.
• Zijn er nog vlekken die je met de borstel niet weg kreeg? Probeer ze te verwijderen met een suèdegum.
• Vetvlekken kan je als volgt proberen te verwijderen: Strooi maïzena of talkpoeder op de vlek en laat dit een paar uur (bij voorkeur een nacht) intrekken. Borstel het poeder daarna af.
• Zijn er nog steeds hardnekkige vlekken? Dan kan je een natte reiniging proberen. Gebruik hierbij zo weinig mogelijk vocht, omdat nubuck en suède niet goed tegen te veel water kunnen. Meng een kleine hoeveelheid witte azijn of alcohol met water. Doop een zachte doek in het mengsel en dep voorzichtig op de vlek. Witte azijn werkt goed tegen zout- of waterkringen, en alcohol is effectief bij olie- of vetvlekken.
• Laat de schoenen aan de lucht drogen op kamertemperatuur, weg van direct zonlicht of warmtebronnen, omdat dit verkleuring kan veroorzaken. Stop eventueel schoenspanners in de schoenen om hun vorm te behouden.
• Na het drogen kun je de schoenen opnieuw borstelen met een suèdeborstel om de vezels weer omhoog te brengen

Onderhoud

Als je de fluweelachtige structuur van nubuck en suède wilt behouden, is het aan te raden deze materialen te behandelen met een impregneerspray die hiervoor geschikt is, zoals de Hey Leather FF Impra Spray. Zo’n spray beschermt het materiaal tegen vuil en vocht zonder de karakteristieke uitstraling van het oppervlak te veranderen.

• Afbeeldingen van de verschillende sprays in ons assortiment

Als je geen bezwaar hebt tegen een verandering in de textuur, kun je nubuck en suède behandelen met een speciale leerwax. Door het gebruik van wax verandert de fluweelachtige uitstraling van het materiaal, waardoor het meer op glad leer gaat lijken. Ook zal het leer door de wax donkerder kleuren. Wax biedt doorgaans een betere bescherming tegen water en maakt het materiaal beter waterafstotend dan sprays.

• Afbeeldingen van de verschillende waxen in ons assortiment
  * In producten zoals de Hey Beeswax en de Grangers G-Wax werkt bijenwas samen met voedende stoffen zoals lanoline of oliën om zowel oppervlakkige bescherming als diepe voeding te bieden.

[Blok]

Tips voor het juiste gebruik van impregneerspray:

1. Schud de spraybus goed: Dit zorgt ervoor dat de ingrediënten goed gemengd zijn.
2. Werk in een goed geventileerde ruimte: Spuit buiten of in een ruimte met voldoende ventilatie om inademing van dampen te voorkomen.
3. Spray gelijkmatig: Houd de spray in beweging terwijl je spuit, zodat je het oppervlak gelijkmatig behandelt. Houd de spray op een afstand van ongeveer 20 tot 30 centimeter.
4. Laat drogen: Laat de schoenen volledig drogen (meestal enkele uren) voordat je ze gebruikt.
5. Herhaal indien nodig: Voor optimale bescherming kun je de behandeling na 24 uur herhalen, vooral bij nieuw schoeisel of na een grondige schoonmaakbeurt.

Door de juiste afstand en techniek te gebruiken, zorg je ervoor dat je schoenen effectief beschermd worden zonder dat het materiaal beschadigd raakt.

Synthetische materialen

Synthetische materialen zijn ontwikkeld met functionaliteit in gedachten, zoals waterafstotendheid, ademend vermogen, en duurzaamheid. Ze zijn vaak licht, slijtvast en vragen minder onderhoud dan natuurlijke materialen. Toch kan ook wat aandacht en liefde voor deze schoenen ervoor zorgen dat ze langer meegaan.

Kunstleer
Kunstleer, of imitatieleer, bestaat uit een kunststof die aangebracht is op een drager van textiel. Om het op echt leer te laten lijken, is er vervolgens een op leer gelijkende structuur op gedrukt. Maar kunstleer gedraagt zich wel heel anders dan echt leer. Het neemt bijvoorbeeld geen vocht op. Van de buitenkant dus lekker waterafstotend, maar dit houdt ook in dat vocht van binnenuit (transpiratie) niet makkelijk weg kan. Goed laten luchten, helpt bij het tegengaan van nare luchtjes. Ze opspannen op houten schoenspanners kan ook goed werken, aangezien het ongelakte hout het vocht in de schoen kan absorberen.

Schoonmaken en onderhoud
Hebben je kunstleren schoenen je meegenomen door modder en zand, of zitten er andere vlekken op? Schoonmaken is dat geen overbodige luxe. Begin met een zachte borstel om het grove vuil te verwijderen. Vervolgens kun je met een licht vochtige katoenen doek en met een beetje warm water het resterende vuil verwijderen. Laat dit goed drogen voor je de schoenen met een verzorgingsproduct behandelt. Behandel de schoenen altijd met een spray na iedere grondige schoonmaakbeurt. Omdat kunstleer geen vocht opneemt, heeft het weinig zin om het materiaal te poetsen met voedende smeersels. Een impregnerende spray kan daarentegen wel raadzaam zijn. Hierdoor wordt vuil en water tegen gehouden en houd je de schoenen langer mooi. Een impregnerende spray, zoals Hey Impra FF Spray 250ml en Grangers Footwear Repel Plus 275ml, kan ook de kleur van het kunstleer weer wat ophalen. Laat het gesprayde materiaal vervolgens goed drogen voor je ze weer gaat dragen.

• Afbeeldingen van de verschillende sprays in ons assortiment

Mesh en knit
Sportschoenen en wandelschoenen worden tegenwoordig vaak gemaakt van mesh of knit materialen, meestal op basis van (gerecycled) polyester. Deze materialen zijn licht en ademend dankzij hun open structuur, wat ze ideaal maakt voor intensief gebruik en transpiratie. Ze hebben weinig verzorging nodig; af en toe schoonmaken is meestal voldoende. Een nadeel is wel dat de levensduur beperkt is. In tegenstelling tot leer kun je deze materialen met onderhoud minder goed “opknappen” of verlengen — na verloop van tijd zijn ze simpelweg op.

Schoonmaken en onderhoud
Ben je tijdens het trailrunnen in een flinke modderpoel gestapt? Gelukkig is dit geen ramp bij mesh of knit schoenen. In tegenstelling tot leren schoenen, kunnen deze schoenen namelijk goed tegen water en kan een badje wonderen doen. Gaat het maar om een klein vlekje? Dan kan je dit eenvoudig schoonmaken met een zachte borstel of doek en lauwwarm water. Laat de schoenen hierna goed aan de lucht drogen voor je ze eventueel behandeld met een impregneerspray. Impregneren is vooral bedoeld om vuil af te stoten, niet om water volledig buiten te houden. Een lichte spray zoals HEY Sport Tex FF Impra of Grangers Footwear Repel kan het materiaal helpen beschermen en langer mooi houden. Spray je de schoenen een aantal keer per jaar in met een impregnerende spray, dan zijn ze weer helemaal blij.

Overige synthetische materialen
Naast knit en mesh worden er nog veel andere synthetische materialen gebruikt voor het bovenwerk van schoenen, zoals TPU (thermoplastisch polyurethaan), neopreen, nylon en Gore-Tex (waterdicht membraan). Deze materialen zijn populair vanwege hun flexibiliteit, duurzaamheid en lichte gewicht, wat ze zeer geschikt maakt voor outdoor- en performancegebruik. Een nadeel is dat ze vaak minder ademend zijn dan natuurlijke materialen. Daarnaast zijn ze meestal niet biologisch afbreekbaar, wat zorgt voor een grotere impact op het milieu.

Schoonmaken en onderhoud
Voor bijna al deze synthetische materialen geldt dat het schoon houden van het bovenwerk bijdraagt aan een langere levensduur van de schoenen. Het zorgt er namelijk voor dat poriën minder snel verstopt kunnen raken, het materiaal soepel en flexibel blijft, en het bovenwerk minder snel scheurt of slijt. Schoenen met een zachte borstel of doek met lauwwarm water afnemen, volstaat meestal. Is het vuil hardnekkig, gebruik dan een iets stevigere borstel of was je schoenen in een lauwwarm sopje en laat ze vervolgens aan de lucht drogen. Bij een aantal materialen, zoals PVC (vaak gebruikt voor regenlaarzen), TPU en andere harde en gladde materialen, heeft het weinig zin de schoenen te behandelen met een spray of wax. Deze materialen nemen namelijk geen vocht op. De overige synthetische materialen hebben daarentegen toch af en toe een behandeling nodig.

Neopreen
Neopreen is van zichzelf al waterbestendig. Regelmatig schoonmaken en goed laten drogen is meestal voldoende. Wil je toch extra bescherming, dan volstaat een lichte ademende spray zoals Grangers Footwear Repel. Breng deze spaarzaam aan, omdat te veel product het ademend vermogen kan verminderen.

Nylon en textiel
Nylon en textiel nemen sneller vocht en vuil op. Daarom is het verstandig deze materialen regelmatig te behandelen met een ademende impregneerspray. Kies bij voorkeur een spray die waterafstotend is zonder het ademend vermogen te blokkeren, zoals HEY Sport Tex FF Impra voor dagelijks gebruik of Grangers Footwear Repel voor intensief gebruik.

Gore-Tex en waterdichte membranen
Voor schoenen met waterdichtmembraan is een ademende impregneerspray essentieel. Kies bij voorkeur een spray zoals Grangers Footwear Repel Plus Eco, die de waterafstotende laag herstelt zonder het membraan af te sluiten. Regelmatig reinigen en licht impregneren houdt de schoen waterdicht én ademend. Breng de impregneerspray na de schoonmaakbeurt aan op een licht vochtige schoen voor een betere hechting en vermijd overmatig gebruik, zodat het ademend vermogen behouden blijft. Door dit proces regelmatig te herhalen — liever vaker licht dan af en toe intensief — blijven je schoenen optimaal presteren, ook in natte omstandigheden.

Natuurlijke materialen

Waar synthetische materialen vooral bescherming nodig hebben, draait het bij natuurlijke materialen om het behouden van de vezel.

Wol

Schoonmaken en onderhoud
Wol is van nature vuil- en waterafstotend en vraagt daarom weinig onderhoud. Regelmatig luchten en voorzichtig reinigen met een mild wolwasmiddel is meestal voldoende. Vermijd hitte en laat schoenen altijd rustig aan de lucht drogen om krimp en vervorming te voorkomen. Het impregneren van een wollen bovenwerk is optioneel. Wol is van nature al waterafstotend, maar een lichte behandeling met een ademende spray zoals Grangers Footwear Repel kan extra bescherming bieden tegen vuil en vocht. Breng de spray spaarzaam aan, zodat de natuurlijke ademende en temperatuurregulerende eigenschappen van wol behouden blijven.

Katoen

Schoonmaken en onderhoud
Katoenen bovenwerken, zoals canvas, zijn gevoelig voor vuil en vocht. Regelmatig schoonmaken is essentieel. Gebruik hiervoor een zachte borstel of doek en lauwwarm water met eventueel een milde zeep. Laat de schoenen vervolgens goed aan de lucht drogen. In tegenstelling tot wol, kan katoen een regelmatige behandeling met een impregneerspray goed gebruiken. Het beschermt tegen water en vlekken en verlengt daarmee de levensduur aanzienlijk. Gebruik bij voorkeur een ademende impregneerspray, zoals  HEY Sport Tex FF Impra voor dagelijks gebruik of Grangers Footwear Repel bij intensiever gebruik.

Goed onderhoud begint met schoonmaken. Daarna verschilt het per materiaal wat nodig is: van vrijwel geen extra verzorging bij synthetische materialen tot regelmatige voeding bij leer. Door je onderhoud af te stemmen op het materiaal en gebruik, blijven je schoenen langer mooi, comfortabel en functioneel. Kom je er toch nog niet helemaal uit, of heb je een vraag over een specifieke schoen? Onze klantenservice staat altijd voor je klaar om je vragen te beantwoorden.